Two-Second-Advantage

 

مدت قرارداد هم دارای اهمیت بسیاری در قراردادهاست و نقش مستقیمی در ماده تاخیر انجام تعهدات قراردادی، فسخ قرارداد، تعدیل مبلغ قرارداد، تضامین قراردادی و غیره دارد. البته کمتر قراردادی منعقد می گردد که مدت قرارداد دارای وصف وحدت مطلوب باشد و اکثرا دارای وصف تعدد مطلوبند. در عین حال، وصف تعدد مطلوب مانع از فسخ، محاسبه تاخیر و جرایم تاخیر انجام تعهدات قراردادی نیست. آنچه در نوشتن ماده مدت قرارداد حایز اهمیت است موارد ذیل است:

۱- مدت قرارداد باید دارای شروع و پایان مشخص باشد. بهترین روش ، تعیین تاریخ مشخص برای شروع و پایان قرارداد است.

۲- مدت قرارداد باید غیر مشروط باشد. منوط کردن شروع و یا حتی پایان قرارداد به امری دیگر ، قرارداد را دچار ابهام اساسی می کند. مثلا برخی اوقات نوشته می شود: “قرارداد از تاریخ ابلاغ به شروع به کار آغاز و تا تاریخ ……………… معتبر می باشد.” ویا نوشته می شود ” قرارداد از تاریخ ………………… شروع و تا صدور گواهی حسن انجام کار از سوی کارفرما معتبر خواهد بود.” این عبارات اختلافات عمده ای را بین طرفین قرارداد ایجاد خواهد کرد. به عنوان مثال فرض کنید پیمانکاری ماشین آلات خود را برای انجام پروژه وارد سایت کارفرما کرده است. تعهدات قراردادی ظرف مهلت معمول خود به اتمام می رسد ولی کارفرما به هر دلیلی گواهی حسن انجام تعهدات را صادر نمی کند. در این وضعیت ، پیمانکار آیا می تواند ماشین آلات خود را از سایت خارج نماید؟ جواب این سوال خیر است. زیرا در مدت قرارداد نوشته شده است که پایان مدت قرارداد، صدور گواهی حسن انجام کار است. با این وضعیت، عدم النفع ماشین آلات مستقر در سایت چه می شود؟

۳- عنوان مدت قرارداد در برخی از قراردادها اصطلاح دیگری را دارد. مثلا در عقد بیع ، نمی توان نوشت “مدت قرارداد”؛ بلکه بایستی اشاره کرد “مدت زمان تحویل”. بنابراین در قراردادهایی که فروش کالایی مد نظر است بجای مدت قرارداد، بایستی نوشت “مدت زمان تحویل کالا”. البته اگر کالا دارای دوره ساخت باشد ، در آن موقع، هم باید اشاره به مدت قرارداد جهت ساخت کرد و هم مدت زمان تحویل.

۴- اشاره به شروع و پایان مدت قرارداد ، در برخی قراردادها، کافی برای صحت انجام تعهدات قراردادی متعهد نیست. خصوصا در قراردادهای با قیمت بالا و یا قراردادهای با موضوعات تجمیعی به هیچ وجه کافی نیست. در این موارد باید علاوه بر تعیین دوره اعتبار قرارداد یا همان مدت قرارداد، اشاره به برنامه زمانبندی اجرای تعهدات قراردادی نمود. این برنامه زمانبندی که در عرف شایع آن به گانت چارت معروف است حاوی برنامه زمانی انجام تعهدات جزیی قراردادی تا حد مطلوب است.

۵- مدت قرارداد می تواند حایز تغییرات قیمتی باشد یا نباشد. لذا باید توجه کرد که تاثیر مدت قرارداد بر قیمت چگونه است. قاعدتا در قراردادهای ارائه خدمات، افزایش مدت، تغییر قیمت قرارداد را به دنبال دارد. لذا این افزایش مدت به نوعی افزایش موضوع قرارداد محسوب شده و بایستی محاسبات مربوط به تغییر قیمت صورت پذیرد.

۶- دوره اعتبار قرارداد و یا تعیین مدت قرارداد دارای وجه قابل تاملی نیز هست. اگر ناظرین قراردادی متوجه چگونگی اجرای تعهدات قراردادی در زمان خود نباشند و یا تاخیرات غیر مجاز قراردادی را به متعهد گوشزد نکنند ، پایان مدت قرارداد به منزله پایان اعتبار کلیه مفاد قراردادی است و این بدان معناست که متعهد راه را برای هرگونه ادعایی خارج از متن قرارداد باز می بیند و قاعدتا دیگر قرارداد می تواند مستند بین طرفین باشد. این خطر در موقعی که ادعای متعهد بر تعدیل مبلغ قرارداد قرار رفته باشد بسیار نگران کننده است. و یا به عنوان مثال، کارفرما یا ناظر، توجهی به اتمام مدت قرارداد نداشته و پس از انقضای مدت قرارداد کارهایی را به متعهد در چارچوب قرارداد ابلاغ می کنند و یا تغییر دستور کار میدهند. در این وضعیت، متعهد می تواند هرگونه ادعایی را بنماید که بسیار برای کارفرما خطرناک است.