——————————————————————————————————————————————————بخش فارسی

Picture2

 

داوری یکی از مواد بسیار با اهمیت در قراردادهاست که به آن کم توجهی می شود. کم توجهی هم از منظر عدم درج آن در برخی قراردادها و هم از منظر نقص در تنظیم ماده مربوطه و عدم پیش بینی شرایط لازم در آن.

نکات قابل توجه در نگارش این ماده عبارتند از:

۱- استقلال ماده داوری.

یکی از شرایط لازم در درج ماده داوری که بایستی مبنای درج این ماده در قرارداد قرار گیرد، استقلال این ماده نسبت به مواد دیگر در قراردادها از منظر اعتبار است. به عبارت دیگر مرجع مراجعه طرفین قرارداد جهت حل اختلافات بایستی محفوظ از هرگونه آسیب قراردادی شامل فسخ-خاتمه-انقضای مدت قرارداد و غیره باشد تا بتواند رافع اختلافات طرفین در هر زمانی باشد. مثلا اگر یکی از طرفین قایل به فسخ قرارداد باشد و ترتیبات لازم برای فسخ قرارداد را انجام داده باشد و طرف دیگر مخالف فسخ بوده و چنین حقی را برای طرف فاسخ قرارداد نمی داند ، تکلیف چیست؟ اگر ماده داوری حایز وصف استقلال نباشد نمی توان در مواردیکه اختلاف در اعتبار قرارداد و یا بی اعتبار نمودن قرارداد باشد به داوری تمسک جست؛ چراکه ماده داوری همانند دیگر مواد قراردادی متاثر از فسخ قرارداد خواهد شد. لذا لازمه تاثیر کامل و کارایی موثر ماده داوری این است که این ماده بصورت مستقل در قراردادها درج گردد. البته در اینکه چگونه می توان چنین وصفی را به یکی از مواد قراردادی داد محل بحث است. اساسا هر ماده ای در قرارداد یا داخل در ارکان قرارداد است یا بصورت شرط ضمن عقد درج می گردد. در این موضوع، داوری نمی تواند جزیی از ارکان قرارداد تلقی گردد لذا لاجرم باید سراغ شرط ضمن عقد بودن آن رفت. از طرف دیگر شرط ضمن عقد از جهت ایجاد و آثار، تابع عقد خود است. به این معنا که در صورت از اعتبار افتادن عقد، شروط ضمن عقد آن نیز بی اعتبار می شوند. بر این مبنا بایستی به دنبال راه حل دیگری بود. به نظر می رسد دو راه حل وجود دارد:

الف- این ماده را بصورت شرط ضمن عقد لازمی که فیمابین طرفین بصورت شفاهی منعقد گردیده است در نظر گرفت. این موضوع در عقود وکالت بلاعزل نیز جاری و ساری است.

ب- این ماده را بصورت یک توافقنامه جانبی پیوست قرارداد قرار داد. حتی می توان داوری نامه را همزمان با امضای قرارداد تهیه و پیوست قرارداد نماییم.

۲- برای اینکه بتوانیم از نهاد داوری استفاده نماییم بایستی اشاره مستقیم به کلمه داوری در قرارداد نماییم. کلمات مشابه ماننده حکمیت، سازش ، میانجیگری و صلح کفایت تحقق امر داوری و مراجعه به داور را نمی نماید.

۳-داور می تواند شخص حقیقی باشد یا حقوقی.

۴- داور مرضی الطرفین می تواند در زمان قرارداد تعیین گردد با تعیین آن به بعدا موکول شود.

۵-قانون و آیین دادرسی حاکم:

گرچه برخی معتقدند که قانون حاکم جهت داوری تابع اراده طرفین است ولی اینجانب معتقدم که قانونی که تحت حاکمیت آن قرارداد و ماده داوری به عنوان توافق یا شرط مستقل شکل گرفته است، قانونی است که داور بایستی بر مبنای آن رای داوری را صادر نماید.

درخصوص آیین دادرسی حاکم بر داوری باید به چند نکته توجه داشت. یکی اینکه برخی مواد مندرج در آیین دادرسی مدنی که به مبحث داوری پرداخته است امری است و باید رعایت شود. لذا حتی با توافق طرفین از بین نمی روند. دوم اینکه توافق بر داوری و نیز داوری نامه نبایستی معارض با نظم عمومی کشور باشد. سوم برخی از مراجع داوری حقوقی دارای آیین نامه داوری مخصوص به خود هستند که نگارندگان قرارداد باید قبل از تعیین آنان به عنوان داور ، آیین نامه های آنان را مطالعه و بررسی نمایند. خصوصا هزینه های داوری مساله ای است که در برخی موارد بسیار بالا و غیر متناسب با موضوع اختلاف است.

۶- تشریفات مربوط به داوری.

بسیاری از موارد رد رای داور در دادگاهها به دلیل عدم رعایت تشریفات داوری از سوی داور است. خصوصا در مواردیکه اشخاص حقیقی به عنوان داور انتخاب شوند این مساله بیشتر دیده می شود. لذا توصیه بر این است که داوری به موسسات یا شرکتهای حقوقی یا اتاق داوری ایران ارجاع گردد که احتمال اشتباه در عدم رعایت مقررات شکلی بسیار اندک است.

از جمله این موارد رعایت شرایط داور، رعایت زمانبندی صدور رای داوری، ابلاغ قانونی و غیره می باشد.

۷- داوری نامه.

نکته بسیار مهم قبل از شروع به داوری تنظیم داوری نامه است. درج کلیه شرایط لازم در داوری نامه اعتراض به رای داور را کاهش می دهد.

نمونه ماده:

کلیه اختلافات و دعاوی ناشی از این قرارداد و یا راجع به آن از جمله انعقاد، اعتبار، فسخ، نقض، تفسیر یا اجرای آن به هیات داوری که متشکل از یک نفر نماینده کارفرما، یک نفر نماینده پیمانکار و داور مرضی الطرفین ارجاع میگردد که مطابق با قانون ایران، اساسنامه و آئین دادرسی مدنی با رأی هیات داوری ، بصورت قطعی و لازم الاجراء حل و فصل گردد.

English Version———————————————————————————————————————————–

Samle

All disputes and claims arising from or relating to the present Contract including its conclusion, validity, termination or breach, and its interpretation or application, shall be submitted to the Arbitration Committee consisting of one representative appointed by Company, one representative appointed by the Contractor and one person as  arbitrator mutually agreed to for binding and final arbitration  in accordance with the Law of I.R of Iran and Articles of Association and Code of Civil Procedure.