25

25-قراردادهای بورسی

انواع قراردادهای بورسی به شرح ذیل است که مختصرا می آید:

1- قرارداد نقدی (SPOT):

خریدار کل مبلغ را پرداخته و فروشنده باید تا حداکثر دو روز کاری کالای مورد معامله را به خریدار تحویل نماید. 

2- قرارداد سلف forward: در اين قرارداد ، کل مبلغ در زمان انجام معامله توسط خريدار پرداخت مي گردد و فروشنده متعهد مي شود در تاريخ مشخص و زمان معين به خريدار تحويل دهد.

3- قرارداد نسيه credit: قراردادي است که کالا به صورت فوري به خريدار  تحويل داده شده و بهاي آن  در  تاريخ  سررسيد ، به  فروشنده  پرداخت مي گردد.

4- قرارداد آتي future : فروشنده مطابق قرارداد صلح، مقدار معيني از دارايي مشخص را در مقابل مبلغي معين به ديگري صلح مي کند.

5- قرارداد اختيار معامله option که در استیکر قبلی توضیح داده شد.

6- قراردادهای معاوضه swap که معاوضه فیزیکی کالا است.

در هرحال در تمامی این نوع از قراردادها موارد ذیل باید بیاید: مشخصات کالا و نوع قرارداد مورد معامله-مقدار کالاي مورد معامله-واحد اندازه گيري کالاي مورد معامله-زمان معامله(روز و ساعت)-استاندارد و ابعاد کالا-تاريخ تحويل-استاندارد تحويل و نوع بسته بندي-انبار يا محل تحويل-واحد پول.

26

26-قراردادهای BOT

عنوان این نوع از قرارداد متشکل است از سه قسمت B برگرفته از Build و O برگرفته از Operate و T برگرفته از Transfer و در مجموع یک قرارداد ترکیبی شامل ساخت، اجرا و راه اندازی و انتقال می باشد. این نوع از قرارداد مدلی از فاینانس پروژه ها است. انجام این نوع از قرارداد مستلزم اعطای امتیاز از سوی کارفرمای اصلی می باشد.

دو قسمت ساخت و اجرا و راه اندازی دارای معنای مشخصی است ولی انتقال به چه معناست؟

منظور از انتقال ، انتقال مالکیت پروژه و تاسیسات آن به کارفرمای اصلی است. به عبارت دیگر بموجب این قرارداد به پیمانکار پروژه اجازه نامه ساخت، بهره برداری و استفاده از منافع پروژه تحت نوعی از مالکیت برای یک دوره مشخص (که بر اساس دوره بازگشت سود و سرمایه بکار رفته در پروژه از سوی پیمانکار تعیین می گردد) و فروش محصول پروژه و دریافت مبالغ حاصل از فروش به قیمتی که مورد تایید باشد داده می شود. با لحاظ اینکه یافتن بازار فروش محصول حاصل از پروژه از جمله ریسکهای پیمانکار است لذا در بسیاری از موارد خود کارفرمای اصلی بموجب این نوع از قراردادها تضمین خرید محصول را می پذیرد.

 

27

27-قراردادهای کنسرسیوم-Consortium

    کنسرسیوم یک ائتلاف کوتاه مدت از سوی چند شخص (حقیقی یا حقوقی  یا دولتها یا گروهها یا سازمانها) که منابع مالی و نیروی انسانی خود را تجمیع نموده تا پروژه بزرگی را انجام دهند؛ بگونه ای که منفعت آن به همه اعضای کنسرسیوم برسد. (البته کنسرسیوم می تواند بصورت انتفاعی یا غیر انتفاعی تشکیل گردد.)

تشکیل کنسرسیوم به معنای ایجاد یک شرکت یا موسسه نیست بلکه یک نوع مشارکت قراردادی برای انجام کاری است.

مسوولیت اعضای کنسرسیوم در قبال کارفرمای پروژه مسوولیت تضامنی است؛ گرچه مسوولیت اعضای کنسرسیوم در قبال یکدیگر، تابع قرارداد کنسرسیوم می باشد.

مواردیکه در یک قرارداد کنسرسیوم باید لحاظ گردد:

# تعیین عضو لیدر یا رهبر Leader of Consortium):)

# تعیین مدیر پروژه (در قالب تشکیل کمیته یا واگذاری مدیریت پروژه به یک شرکت).

# دستورالعمل همکاری و نحوه اینویسینگ

(Coordination  and Invoicing Procedure))

28

28-قراردادهای جوینت ونچر-Joint Venture

بخش اول

جوینت ونچر همانند کنسرسیوم یک اتفاق کوتاه مدت از سوی چند شخص (حقیقی یا حقوقی) که منابع خود را تجمیع نموده تا کار مشخصی را انجام دهند. در این نوع از قرارداد، اعضا در سه چیز اشتراک دارند: مالکیت-عواید و ریسک-مدیریت. جوینت ونچر در حقوق خارجی می تواند ثبتی یا غیر ثبتی باشد.

در جوینت ونچر مولفه های اساسی به شرح ذیل است:

ب-1- به اشتراک گذاری وجه نقد، مال منقول یا غیر منقول، دانش فنی، مهارت یا هر نوع مال دیگری از سوی طرفهای درگیر در جوینت ونجر در یک کار تعهد شده مشترک.

ب-2- منافع مشترک اعضا نسبت به مال به اشتراک گذاشته شده در خصوص موضوع قرارداد.

ب-3- حق کنترل و مدیریت طرفینی نسبت به کار.

ب-4- انتظار سود.                         ب-5-حق برخورداری از سود.

ب-6-محدودیت در موضوعات همکاری در یک تعهد به کار مشخص.

کنسرسیوم فاقد موارد ب-2 و ب-5 فوق الذکر است و از این دوجهت با جوینت ونچر متفاوت است.

29

29-قراردادهای جوینت ونچر-Joint Venture

             بخش دوم

جوینت ونچر در زبان فارسی به مشارکت انتفاعی ترجمه شده است. این نوع از قرارداد بر دو نوع است. یکی شرکتی که در زبان انگلیسی به Joint Venture Company (JVC) شهرت دارد و دیگری قراردادی که به Equity Joint Venture (EJV) معروف است.

موادیکه در یک قرارداد جوینت ونچر باید درج گردد عبارتند از:

1- شرح چارچوب فعالیت مشارکت.

2- سهم هر یک از طرفین در مشارکت.

3- اگر مشارکت بصورت شرکتی باشد باید نوع شرکت توافق گردد.

4- ارزشگذاری آورده اولیه هر یک از طرفین و تقسیم مالکیت طرفین نسبت به آورده.

5- نحوه مدیریت و اداره مشارکت.

6- تعیین نحوه بکارگیری پرسنل جهت اجرای فعالیت جوینت ونچر.

7- نحوه تعامل شرکتهای طرفین جوینت ونچر با جوینت ونچر از منظر درآمدها ، سود و زیان.

8- نحوه پایان دادن به جوینت ونچر.

9-نحوه تغییر شکل دادن به جوینت ونچر.

30

30-قراردادهای چارتر CHARTER

     بخش اول

◄تعریف:

ماهیت قرارداد چارتر در واقع همان اجاره دربست است که به دلیل شرایط خاص ذیل آن به این اسم شناخته شده و در خصوص اجاره شناور ، کشتی و یا حتی دکل دریایی کاربرد دارد. البته این کلمه در اجاره زمانی صندلیهای هواپیما هم کاربرد داشته و اصطلاحا به پروازهای مربوطه، پرواز چارتر می گویند.

◄ تعریف قانونی: ماده 135 قانون دریایی ایران: «‌قرارداد اجاره کشتی سندی است کتبی که بین مالک کشتی (‌یا نماینده مجاز او) و مستأجر منعقد میگردد و شرایط اجاره کشتی را برای مدت معین و یا‌برای یک یا چند سفر بین بنادر مشخص تعیین میکند.»

◄طرفین قرارداد: مالک کشتی و مستاجر کشتی.

◄ موارد استفاده از این کلمه در قراردادها و انواع آن:

الف-(CPA)  CHARTER PARTY AGREEMENT

ب- TIME CHARTER PARTY AGREEMENT

ج- VOYAGE CHARTER PARTY AGREEMENT

د-BAREBOAT CHARTER PARTY AGREEMENT

این نوع از قراردادها با قراردادهای حمل و نقل کالا متفاوت است.

31

31-قراردادهای چارتر CHARTER

          بخش دوم

◄شرایط قانونی مشترک قراردادهای چارتر:

الف- کتبی باشد: طبق ماده 135 قانون دریایی ایران مصوب 1343 که اشاره صریح به «سند کتبی» می نماید.

ب- قراردادهای دارای مدت اعتبار بالای 2 سال باید ثبت رسمی شوند. طبق بند الف ماده 135 قانون دریائی ایران اصلاحی 1352 چنین تکلیفی وجود دارد. لازم به ذکر است که این تکلیف منحصر به ثبت انتقال منافع کشتی نمی گردد بلکه شامل کلیه نقل و انتقالات و معاملات و اقاله نسبت به کشتیها را نیز شامل می شود.

بعلاوه طبق بند فوق الذکر، ثبت این معاملات در دفاتر مخصوصی که از سوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور تعیین می گردد صورت می پذیرد.

توصیف کشتی: در متن قرارداد باید کشتیهای مورد اجاره از حیث نوع، کاربری ، نام کشتی ، ظرفیت کاملا مشخص و تعیین شود.

قابلیت دریانوردی: (Seaworthiness)

این قابلیت از سه منظر فنی، قانونی و مدیریتی سنجیده می شود.

فنی: قابلیتهای فیزیکی و فنی کشتی متناسب با بارگیری باشد.

قانونی: دارای گواهیناکمه ها و مجوزهای لازم برای حمل دریایی باشد.

مدیریتی: مدیریت کشتی اعم از مدیریت امور اجرایی و خدمه.

32

32-قراردادهای چارتر CHARTER

          بخش سوم

مفاد لازم الرعایه در این  نوع از قراردادها:

- اطلاعات مربوط به مالک و اجاره کننده کشتی.

- اسم کشتی، مشخصات و ظرفیت آن.

- مشخصات بار و مقدار آن، بنادر یا محل‌ بارگیری و تخلیه

- نرخ کرایه یا اجاره بها.         - زمان و مکان.

- ارز پول و نحوه پرداخت کرایه یا اجاره بها.

- مدت مجاز برای بارگیری و تخلیه کالا (Lay Time Days).

در ذیل این ماده موارد ذیل نیز می آید:

الف- دموراژ Demurrage یعنی هزینه معطلی کشتی بیش از مدت مجاز برای تخلیه و بارگیری نیز تعیین می گردد. این عنوان تحت عبارت خسارت معطلی کشتی نیز می آید.

ب- دیسپچ Dispatch یعنی هزینه تسریع در تخلیه و بارگیری زودتر از مدت مجاز. این عبارت تحت عنوان پاداش نیز می آید.

- تعهدات مالک کشتی و اجاره کننده.

33

33-قراردادهای چارتر CHARTER

            بخش چهارم

دموراژ چیستDemurrage :

در قراردادهای چارتر مدت زمان مجاز برای توقف و تخلیه و بارگیری کشتی پیش بینی می گردد. در انگلیسی به این زمان Lay Time گفته می شود. به دنبال این ماده، ماده دموراژ قرار می گیرد مبنی بر اینکه اگر مدت زمان معطلی کشتی جهت تخلیه یا بارگیری بیش از مدت مجاز باشد، اجاره کننده کشتی (می تواند فروشنده، خریدار یا گیرنده کالا باشد) به ازاء هر روز توقف اضافی در بندر مبلغی را به عنوان خسارت عدم انجام تعهد بارگیری یا تخلیه بموقع به مالک کشتی بپردازد.

شروط قراردادی موثر بر دموراژ:

الف- حق حبس: به این معناست که مالک کالا از تحویل کالا خودداری کند تا مبلغ دموراژ را از اجاره کننده کشتی دریافت نماید.

ب- شرط پایان مسوولیت: (Cesser Clause)

بموجب این شرط، مسوولیت اجاره کننده نسبت به پرداخت های قراردادی چارتر، در یک زمان خاص( معمولا پس از حمل و نقل محموله)پایان می یابد.

34

34-قراردادهای چارتر CHARTER

          بخش پنجم

◄شروط خاص مورد استفاده در قراردادهای چارتر

الف- Bunker clause: در ذیل این عنوان پیش بینی می گردد که اجاره کننده باید پرداخت هزینه سوخت کشتی را در پناهگاه کشتی در بندر تحویل و برعکس را بر عهده بگیرد.

ب- Ship clause: صاحب کشتی می نویسد که این کشتی از هر نظر قابلیت دریانوردی را دارد.

ج- Ice clause: این شرط زمانی درج می گردد که کشتی بخواهد به بندر یا بنادری نزدیک شود که می تواند به سطح یخی برخورد کند.

د- Lighterage clause:درج این شرط نشان می دهد که بندر تخلیه دارای ایمنی لازم در یک سطح تعریف شده می باشد.

ه- Negligence clause:طی این شرط مالک کشتی خود را از هرگونه ضرر و زیان ناشی از عمل ناخدای کشتی ، خدمه و غیره مصون نگه می دارد.

Ready berth clause:این شرط مقرر می دارد که مدت مجاز برای تخلیه و بارگیری از زمانی که کشتی به بندر بارگیری و تخلیه می رسد آغاز می شود؛ چه در اسکله باشد یا نباشد.

35

35-قراردادهای چارتر CHARTER

 بخش ششم

◄قراردادهای اجاره زمانی کشتی Time Charter Party

این نوع از قرارداد که به اجاره زمانی کشتی معروف است بدین معناست که بموجب آن موجر متعهد می گردد یک کشتی با شرایط مشخص که دارای امکانات و خدمه لازم می باشد را در مقابل کرایه تعیین شده برای یک دوره زمانی مشخص در اختیار مستاجر قرار دهد.

■ در این نوع اجاره، مسوولیتهای مالک کشتی عباتند از:

1- استخدام فرمانده و خدمه‌ی کشتی و تامین آذوقه آنها- هزینه بیمه کشتی- هزينه‌ تعمير و نگهدارى.

■ در این نوع اجاره، مسوولیتهای اجاره کننده کشتی عباتند از:

1- هزینه سوخت در دريا و بنادر-هزینه های بندري، عوارض فانوس دريائى، هزينه عبور از کانال، اجارهٔ يدک‌کش، عوارض اسکله، هزينهٔ بارگيري، بارچيني، تخليه و هر نوع مالياتى که بر محمولات تحميل گردد.

  • اجاره‌کننده‌، به‌طور معمول، مجاز استکه درطول مدت اجاره، از پرچم، رنگ، و نام انتخابی خود، برای کشتی، استفاده کنند.
  • چنانچه کشتى در اثر شکستگي، نقص فنى و يا حادثه از حرکت باز ايستد، به زمان تلف شدهٔ ناشى از موارد فوق اجاره تعلق نمى‌گيرد.

36

36- مبلغ قرارداد

 بخش اول

◄مبلغ قرارداد از بخشهای نگارشی حساس قرارداد است که ارتباط مستقیمی با تعریف و چارچوب موضوع قرارداد دارد. قاعدتا هر چیزی که در موضوع قرارداد درج گردد باید متناظرا ردیفی در قیمت داشته باشد.

○ مبلغ قرارداد دارای عناوین مختلف در قراردادهای گوناگون است که ذیلا می آید:

◘ عقد بیع (خرید و فروش): ثمن-مبلغ قرارداد.

◘ عقد اجاره: مال الاجاره-اجاره بهاء-اجرت-مبلغ اجاره.

◘ عقد جعاله: جعل. (به ضم ج)

◘ عقد کفالت: وجه الکفاله.

◘ عقد صلح: مال الصلح.

◘ قرارداد حق العملکاری: حق العمل.

◘ قرارداد وکالت: حق الوکاله

◘ قرارداد بیمه: حق بیمه.

در دیگر قراردادها همه عناوین ذیل بکار می رود: مبلغ-نرخ-حق الزحمه-قيمت-هزينه-کارمزد-کميسيون.

37

37- مبلغ قرارداد

بخش دوم

                اصول حاکم بر مبلغ قرارداد

1-  اصل تقویم درست مبلغ:

2-  اصل کفایت مبلغ:

3-  اصل قطعی بودن مبلغ:

4-  اصل غیر قابل تعدیل بودن مبلغ:

5-  اصل تفکیک مبلغ:

6-  اصل ناخالص بودن مبلغ:

7-  اصل عدم حق تقاص مبلغ:

8-  اصل استقلال مبلغ از تعهدات خارج از قرارداد:

1- اصل تقویم درست مبلغ:

اصل بر این است که مبلغ قرارداد به درستی و با در نظر گرفتن موضوع قرارداد از سوی پیشنهاد دهنده مناقصه یا متعهد پیشنهاد شده و اشتباهی در محاسبات و درنظر گرفتن سود و هزینه پروژه و یا تعهدات متقبله قراردادی انجام نداده است. معمولا در اسناد مناقصه هم چنین موضوعی نوشته شده و پیشنهاد دهنده قیمت متعهد به پایبندی بر قیمت خود می باشد.

38

38-مبلغ قرارداد

fخش سوم

اصول حاکم بر مبلغ قرارداد

2 -اصل کفایت مبلغ

اصل بر این است که مبلغ قرارداد جامع و کافی برای انجام کلیه تعهدات قراردادی بوده و متعهد ، كليه هزينه هاي مرتبط و لازم جهت انجام كامل موضوع ، تعهدات و مسئوليت هاي مندرج در قرارداد را به اضافه هزينه كليه كسور قانوني، مخاطره ها و مسئوليتها و ساير هزينه هاي متفرقه و مرتبط به موضوع قرارداد را جهت اتمام خدمات مندرج در اين قرارداد را لحاظ نموده است.

بر همین مبنا در اسناد مناقصه و یا قرارداد نوشته می شود که :

«فرض بر اين است كه پيشنهاد دهنده به درستي و كفايت پيشنهاد خود واقف شده و قيمت مناقصه، هزينة ايفاي كامل تعهدات موضوع توافقنامه و اجراي به موقع و درست كارهايي كه بايد به موجب توافقنامه انجام شود و خدماتي كه بايد ارائه شود را پوشش مي‌دهد. »

یا

«پيمانكار اذعان وتاييد مي نمايد كه در مبلغ پيشنهادي خود كليه هزينه هاي اجرایی را بدون قيد محدوديت لحاظ نموده است.»

39

39- مبلغ قرارداد

بخش چهارم

اصول حاکم بر

مبلغ قرارداد

2 -اصل قطعی بودن مبلغ

اصل بر این است که مبلغ قرارداد قطعی است و منوط به امر دیگری نشده است؛ چه از منظر ریز مبلغ و چه از منظر مبلغ کل؛ مگر اینکه در قرارداد به آن تصریح شده باشد و قوانین اجازه درج مبلغ غیر قطعی را داده باشند. به عبارت دیگر مبلغ دچار غرر نگردد.

◄ برخی از موارد اخیر عباتند از:

     ■ اول: مبلغ مشروط:

در برخی از قراردادها ، مبلغی جدای از مبلغ اصلی قرارداد پیش بینی می گردد تا کارفرما یا متعهدله مجاز باشد حسب درخواست خود ، از پیمانکار بخواهد تا کار یا تعهدی را انجام دهد.

     ■ دوم: قراردادهای کلی (حسب درخواست):

قراردادهایی که انجام کار و مبالغ مندرج در آن به تبع کار، قطعی نیست و هر موقع کارفرما بخواهد از سرویسهای مورد نظر پیمانکار استفاده کند مبالغ مندرج در قرارداد جاری خواهد شد.

40

40-مبلغ قرارداد

بخش پنجم

اصول حاکم بر

مبلغ قرارداد

2 -اصل غیر قابل تعدیل بودن مبلغ قرارداد

اصل بر این است که مبلغ قرارداد غیر قابل تعدیل است و عواملی چون تورم، تغییر اوضاع و احوال ، تحریمها ، افزایش سختی اجرای تعهدات قراردادی و غیره تاثیری بر مبلغ نخواهد داشت مگر در مواردیکه در قرارداد پیش بینی گردد.

◄ برخی از موارد پیش بینی تعدیل در قراردادها عباتند از:

     ■ اول: تعدیل نرخ آحاد بهاء:

در برخی از قراردادها ، نرخ تعدیل آحاد بهاء بر اساس شاخصهای قطعی منتشره سازمان برنامه و بودجه یا شاخصهای اعلامی بانک مرکزی تعیین می گردد که بر این اساس نرخ قرارداد افزایش می یابد.

     ■ دوم: قراردادهای تامین نیروی انسانی:

تعدیل مبلغ قرارداد تامین نیروی انسانی بر حسب افزایش حقوق و دستمزد قانونی منطقی است. قاعدتا شاخص تعدیل در این موارد مصوبات سالیانه شورای عالی کار برای مشمولین قانون کار و مصوبات هیات وزیران برای کارمندان دولت می باشد.

41

41-مبلغ قرارداد

بخش ششم

اصول حاکم بر

مبلغ قرارداد

2 -اصل تفکیک مبلغ

اصل بر این است که مبلغ قرارداد تفکیک شده و برای هر بخشی از کار یا تعهد، مبلغ متناظر با آن مشخص باشد. این موضوع تا حدی که امکان داشته باشد مطلوب است؛ در غیر اینصورت طرفین را دچار پیچیدگی محاسبه و تخصیص مبلغ می نماید.

◄ ساختار شکست هزینهCBS:

این ساختار در برخی از قراردادها به عنوان یکی از پیوستهای قرارداد گنجانده شده و هدف آن این است که مبلغ قرارداد بابت هر ردیفی از کار تفکیک شده و مشخص باشد. منطق این ساختار هم این است که پیمانکار مبلغ قرارداد را حسب این ساختار مصرف نموده و اجرای پروژه دچار کمبود مبلغ و نقدینگی نشود.

کلمه CBS مخفف عبارت Cost Breakdown Structure می باشد و در واقع ساختار تکمیلی نسبت به ساختار شکست کار WBS- Work Breakdown Structureبوده و در آن میزان هزینه هر یک از عناصر موجود در ساختار شکست کار تعیین می گردد.

42

42-مبلغ قرارداد

بخش هفتم

 اصول حاکم بر مبلغ قرارداد

7 -اصل عدم حق در تهاتر یکطرفه مبلغ قرارداد

اصل بر این است که متعهدله یا کارفرما حق تقاص یا تهاتر مبلغ قرارداد را با دیون دیگر مثل خسارات قراردادی، جریمه ها و نیز به طریق اولی با دیون ناشی از قراردادها و معاملات دیگر بصورت یکطرفه ندارد.

تهاتر و شرایط آن: بر خلاف آن چیزی که تصور می شود هر دین و بدهی با هر دین یا بدهی دیگر قابل تهاتر است، درست نیست. در صورت تحقق شرایط ذیل تهاتر امکان پذیر است والا باید اجازه مدیون را در تهاتر اخذ کرد:

  • بدهکار و طلبکار شدن دو شخص در برابر هم.
  • موضوع دین باید کلی باشد.

     یعنی موضوع تعهد صادق بر افراد عدیده باشد.

  • دو دین از یک جنس باشد.

    مثلا دین دلاری با ریالی قابل تهاتر نیست.

  • زمان و مکان تادیه یکی باشد. (مواد 294 تا 299 قانون مدنی)

43

43-مبلغ قرارداد

بخش هشتم

                       اصول حاکم بر مبلغ قرارداد

8 -اصل عدم حق در تقاص مبلغ قرارداد

اصل بر این است که متعهدله یا کارفرما حق تقاص مبلغ قرارداد را با دیون دیگر مثل خسارات قراردادی، جریمه ها و نیز به طریق اولی با دیون ناشی از قراردادها و معاملات دیگر ندارد.

تقاص: تقاص در لغت به معنای در پی کسی یا چیزی رفتن و نزدیک شدن است. این عنوان در فقه آمده و هنوز قانونگذاری در اینخصوص نشده و مطلبی در اینباره در قوانین درج نشده است.

در تعریف تقاص در فقه آمده است: حق برداشت از اموال بدهکار از سوی طلبکار بدون اذن وی و نیز قاضی.

شرایط تقاص: 1- طلبکار علم قطعی به طلب خود داشته باشد. 2- علم به عدم وصول طلب از طرق متعرف را داشته باشد.

فعلا اجازه قانونی بر استفاده از این حق بصورت مستقیم برای طلبکار وجود ندارد و باید موضوع از طریق حاکم شرع (قاضی) اقدام گردد.

44

44-مبلغ قرارداد

                        بخش نهم

                       اصول حاکم بر مبلغ قرارداد

9 -اصل استقلال مبلغ

اصل بر این است که مبلغ مندرج در یک قرارداد و نیز میزان قابل پرداخت به پیمانکار از هرگونه تاثیر عوامل خارج از قرارداد مصون است؛ مگر بموجب قانون و حکم دادگاه.

بدین معنی که محل قرارداد الف از محل قرارداد ب مستقل بوده و کارفرما نمی تواند پرداخت مبالغ یک قرارداد را بخاطر عامل رخداده در اجرای تعهدات قراردادی دیگر متاثر نماید؛ حتی اگر طرفین قرارداد یکی بوده و یا حتی موضوع هم یکی باشد.

در حال حاضر برخی از کارفرماها، بندی در قرارداد می گنجانند که «کارفرما مجاز است مطالبات ناشی از این قرارداد را از هر محل دیگری که خودش صلاح بداند جبران نماید.» این بند خلاف منطق حقوقی و قراردادی است.

گاهی اوقات نیز کارفرما مبالغ قابل پرداخت به پیمانکار از محل قرارداد الف را بابت اختلاف در خصوص مبالغ قرارداد ب نگهداشته و پرداخت نمی نماید.

45

45-مبلغ قرارداد

                      انواع مبلغ در قراردادها

اول: Fixed Price یا Lump Sum یا مبلغ ثابت یا مبلغ مقطوع

◄ این نوع از مبلغ بر سه نوع است:

الف: with Adjustment Fixed Price-مبلغ ثابت با حق تعدیل:

 مبلغ قرارداد تعیین و ثابت است ولی مشمول تعدیل حسب تحقق شرایطی خواهد شد.

ب: Firm Fixed Price - مبلغ ثابت بدون حق تعدیل:

مبلغ بر اساس کار تعریف شده تعیین می گردد ولی اگر انجام پروژه مستلزم اجرای کار بیشتر یا کمتر باشد مبلغی اضافه تر یا کمتر به پیمانکار پرداخت نمی گردد. پیمانکار باید هزینه های خود را مدیریت نماید.

ج: Fixed-Price Incentive-Firm Target-مبلغ ثابت با حق پاداش

این نوع از مبلغ مشتمل بر یک رقم ثابت بوده و رقمی تحت عنوان پاداش عملکرد در نظر گرفته شده که درصورت تحقق شروط تعریف شده در قرارداد، تعدیل نسبت به مبلغ قرارداد صورت گرفته و به پیمانکار قابل پرداخت خواهد بود.

46

46-مبلغ قرارداد

                    انواع مبلغ در قراردادها

دوم: Cost Plus  یا درصدی از هزینه اجرای کار

قراردادهای با این نوع از مبلغ تحت عنوان زیر مشهور است:

Cost Reimbursable Contracts

در ایران کمتر قراردادی از این نوع وجود دارد ولی معمولا خارج از مبلغ اصلی قرارداد، مبلغی را برخی کارفرمایان تحت عنوان Reimbursable Items  درنظر می گیرند که برگرفته از همین نوع از مبلغ در قراردادهاست. بگونه ای که علاوه بر پرداخت هزینه مستقیم پیمانکار نسبت به خرید کالا یا ارائه خدمت، درصدی را به عنوان overhead به پیمانکار پرداخت می نمایند.

◄در کشورهای دیگر زیر مجموعه این عنوان انواعی وجود دارد که در ایران معمول نیست و به شرح ذیل است:

Cost-plus-incentive-fee (CPIF)
Cost-plus-award-fee (CPAF)
Cost-plus-fixed-fee(CPFF)

47

47-مبلغ قرارداد

                    انواع مبلغ در قراردادها

دوم: Cost Plus  یا درصدی از هزینه اجرای کار

►Cost-plus-incentive-fee (CPIF)

طی این نوع از قرارداد، علاوه بر تعهد کارفرما بر پرداخت هزینه های اجرای کار یا خرید، مبلغ یا مبالغی را به عنوان تشویق تعیین می نماید. هزینه های تشویقی بر اساس تحقق شرطی مشخص در قرارداد پیش بینی می گردد و بسته به نظر کسی نیست. میزان مبلغ و شروط قراردادی مربوط به این تشویق   می تواند بسته به نوع قرارداد متفاوت باشد.

►Cost-plus-award-fee (CPAF)

طی این نوع از قرارداد، علاوه بر تعهد کارفرما بر پرداخت هزینه های اجرای کار یا خرید، مبلغ یا مبالغی را به عنوان تشویق تعیین می نماید. هزینه های تشویقی بر اساس عملکرد پیمانکار در قرارداد از سوی کارفرما یا ناظر تشخیص داده شده و درصورت تایید پرداخت می گردد.

►Cost-plus-fixed-fee(CPFF)

طی این نوع از قرارداد، علاوه بر تعهد کارفرما بر پرداخت هزینه های اجرای کار یا خرید، مبلغ ثابت یا درصد ثابت به پیمانکار پرداخت می گردد.

49

48-برگه پیشنهاد نرخ

بخش اول

برگه پیشنهاد نرخ برگه ای است که پیمانکار یا فروشنده پس از بررسی درخواست کارفرما یا خریدار و بر اساس فرمت ارائه شده تکمیل و به عنوان پیشنهاد مبلغ انجام کار یا مبلغ فروش معامله ارسال می نماید. برگه پیشنهاد قیمت از منظر طرفین پیشنهاد بسیار حایز اهمیت است.

◄ از منظر کارفرما یا خریدار: نرخ مندرج در پیشنهاد به عنوان قیمت قطعی از سوی پیمانکار یا فروشنده تلقی شده و مبنای معامله خواهد بود؛ اگر البته در مناقصه یا استعلام کمترین قیمت باشد و شرایط پیشنهاد نرخ اعم از غیر مشروط بودن و غیر مخدوش بودن رعایت شده باشد.

◄ از منظر پیمانکار یا فروشنده: نرخ مندرج در پیشنهاد به عنوان ایجاب قطعی تلقی شده و با پذیرش کارفرما و خریدار دیگر نمی تواند از قیمت خود عدول نماید. در غیر اینصورت کارفرما یا خریدار می تواند ضمانت شرکت در مناقصه وی را ضبط و وصول نماید.

قاعدتا کارفرما یا خریدار در اسناد استعلام یا مناقصه فرمتی برای این برگه درنظر می گیرد تا هر یک از استعلام شوندگان یا شرکت کنندگان در مناقصه ، حسب اختیار خود شرایطی را برای قیمت نگذاشته و کارفرما یا خریدار بتواند ارزیابی قیمت مناسب جهت تعیین برنده انجام دهد.

ادامه استیکرهای آموزشی فارسی

برای آموزش روزانه نگارش قرارداد فارسی و انگلیسی با استفاده از استیکر، عضو کانال تلگرام مرکز با کلیک بر روی آیکن زیر شوید.